Tüm Makaleler

Tasavvuf yolu, bir yönüyle bireyin "insan-ı kâmil" olma yolundaki manevi eğitim müessesi, diğer yönüyle ise hiyerarşik bir düzene sahip sosyal bir yapıdır. Bu yapının sürekliliği, irşad faaliyetlerinin kesintiye uğramaması ve toplumsal dokunun korunması, "postnişin" adı verilen rehberin belirlenme sürecine bağlıdır. Bu süreç, sadece idari bir tercih değil, aynı zamanda manevi bir yetkilendirme meselesidir. Tarikatların bir "sosyal grup" mu yoksa bağımsız bireylerden oluşan bi

Tasavvuf literatüründe teveccüh; lügat manasıyla bir yöne dönmek, ıstılahta ise mürşidin irşat maksadıyla müridine manen yönelmesi, müridin de bu feyizden istifade etmek için gönlünü rehberine bağlamasıdır. Nakşibendîliğin Hâlidiyye kolu, teveccühü tıpkı rabıta gibi belirli bir disiplin ve usul çerçevesine oturtmuştur. Bu uygulama, mürşidin mürit üzerindeki manevi tasarrufunun en somut ve yoğun yaşandığı anlardan biri olarak kabul edilir. Hâlidîlikte teveccüh uygulaması, bölg

Tasavvuf geleneğinde "hak yola rehberlik eden" anlamına gelen mürşitlik makamı, tarih boyunca hem büyük bir hürmete hem de ciddi tartışmalara konu olmuştur. Özellikle mürşidin yetki sınırları ve müridin teslimiyet ölçüsü, tenkitçiler ile istismarcılar arasında adeta bir savaş alanına dönüştürülmüştür. Bu hassas meseleyi, Kur’an ve Sünnet’in çizdiği "orta yol" üzerinden değerlendirmek, günümüzdeki kafa karışıklıklarını gidermek adına elzemdir. İslam hukukunda itaatin hiyerarşi

Mürşid; hak yola sevk eden, irşad eden ve olgunlaştıran manasıyla Cenâb-ı Hakk’ın Esmâü’l Hüsnâ’sından biridir. Tasavvufi ıstılahta ise mürşid; nefis ve şeytanın hilelerini tanıyan, bir üstat gözetiminde seyr-i sülûkünü tamamlamış ve irşad izni almış kâmil kimsedir. Ancak 20. yüzyılın başlarından itibaren İslam dünyasında yaşanan siyasi ve sosyal sarsıntılar, bu kadim kavramın anlam dairesinde ciddi kaymalara yol açmıştır. Geleneksel tasavvuf kaynaklarında bir mürşidde aranan